Bağdat Caddesi, No:125/9 Kadıköy, İstanbul

Uyku Bozuklukları Tedavisi

Uyku Bozuklukları Tedavisi Doktoru İstanbul 

Gündelik yaşamın verimli geçirilmesi için iyi bir uyku oldukça önemlidir. Yetersiz ve verimsiz bir uyku kişinin gündelik hayatını olumsuz etkilemektedir. Sağlıklı bir yaşam için mutlaka kaliteli ve verimli, bir uyku alışkanlığı edinilmelidir.

Uykusuzluğun birçok farklı sebebi bulunabilmektedir. Sağlıklı bir uyku alışkanlığının kazanılması için öncelikli olarak uyku sorununa neden olan sorunların kaynağı tespit edilmelidir. Bu yazıda uykusuzlukla en sık ilişkilendirilen hastalıklar ele alınacaktır.

 

 

Uyku Bozukluğu ( Uykusuzluk ) Nedir?

Uyku tüm canlıların ihtiyacı olan, fiziksel ve zihinsel dinlenmeyi sağlayan bir süreçtir. Sağlıklı ve verimli bir uyku ile insan bedeni bir sonraki gün için hazırlanır. Ancak yapılan araştırmalar yetişkinlerin yaklaşık olarak beşte birinin istediği gibi uyuyamadığını göstermektedir. Hatta bazı araştırmalarda bu oranların %50-60 kadar yüksek oranlara ulaştığı da görülmüştür. Yaşlılarda, kadınlarda ve zihinsel sorunu olan bireylerde uyku problemlerinin çok daha fazla olduğu görülmüştür.[1]

Kişiler güne yorgun ve uykusunu almadığını düşünerek başlıyorsa bu durum uyku bozukluğu durumunu akla getirmektedir. Uyku bozukluğu, stres, yatak değiştirmek, kaygı, depresyon gibi geçici nedenler uyku sorununa neden olabilmektedir.

Bunlara ek olarak fiziksel rahatsızlıklar, aşırı kilo, ağrı, kramp gibi durumlarda geçici uyku bozukluğuna neden olabilmektedir.

Uykusuzlukla en sık ilişkilendirilen hastalık ve durumlar şunlardır; insomnia, parasomnia, uyku apseni, ve narkolepsidir.

  • İnsomnia

İnsomnia (uykusuzluk) en sık karşılaşılan uyku sorunudur. Uykusuzluk sorunu yaşayan bireyler uykuya dalmakta zorluk çeker, çok erken uyanır ve tekrar uykuya dalamazlar. İnsomnia sorunu yaşayan bireylerde uykudan uyanıldığında bile yorgunluk ve halsizlik durumları görülür. Uykusuzluk sorunu yaşayan bireylerde uykuya dalamama, uykuda kalamama ve erken uyanma gibi sorunlara ek olarak aşırı sinirlilik hali, depresyon, anksiyete, dikkat dağınıklığı ve uykusuzluk konusunda endişeye sahip olma gibi belirtiler görülebilmektedir.

  • Parasomnia

Parasomnia halk arasında gece terörü olarak da bilinen bir uyku sorunudur. Uyku esnasında yapılan anormal davranışlar uyku terörü olarak değerlendirilmektedir. Parasomnia sorunu, uykunun hızlı olmayan göz hareketi (NREM) ve hızlı göz hareketi (REM) evrelerinde ortaya çıkabilir. Her yaş grubundan insanda görüelbilmesine karşın en sık 5-6 yaş aralığındaki çocuklarda görülmektedir. [2]

Parasominia hastalarında uyurken diş sıkma ve gıcırdatma, uyurgezerlik, uykuda konuşma, inleme, altını ıslatma, ağlayarak ve çığlık atarak uyanma, uykuda hızlı soluk alıp verme gibi belirtiler görülebilmektedir.

  • Narkolepsi

Narkolepsi sorunu yaşayan bireylerde gün içerisinde aniden uyku atakları gelip, aşırı uykululuk hali ortaya çıkmaktadır. Bu sorunu yaşayan kişilerde atak geldiğinde uyanık kalmak zor olduğu için sosyal hayatları olumsuz olarak etkilenebilmektedir.

Narkolepsi hastalığının 2 farklı türü bulunmaktadır. Bunlar tip 1 ve tip 2 olarak sınıflandırılmaktadır. Kas kontrolü sorunu yaşayan hastalarda katapleksi görülebilir. Bu tür hastalar tip 1 narkolepsi olarak değerlendirilmektedir. Herhangi bir kas sorunu yaşamayan hastalar ise tip 2 narkolpesi olarak değerlendirilmektedir.[3]

Narkolepsi hastalığının nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte uzmanlar tarafından tip 1 narkolepsi hastası olan bireylerde beyinde hipokretinin seviyesinin düşük olduğu gözlemlenmiştir.

Bireyler özellikle gündüzleri ortaya çıkan uyku atakları yaşıyorsa uzman bir hekime başvurulması önerilmektedir.

  • Uyku Apnesi Sendromu

Tıkayıcı uyku apnesi (TUA) uyku esnasında solunum sıkıntısı yaşanması, hatta solunumun durması olarak tanımlanabilmektedir. Uyku apnesi olan bireylerde uyku esnasında birkaç saniye süren solunum durması, nefessiz kalma hali görülmektedir. Solunumun durması vücudu harekete geçirerek uyanmaya neden olmaktadır. Bu durum geceleri bir veya birden fazla olacak şekilde görülebilir. Bu durumun tekrarlayan bir hal alması ise uykudan verim alınamamasına ve uykusuzluk yaşanmasına neden olmaktadır.

3 farklı uyku apnesi bulunmaktadır. Bunlar; santral (merkezi), obstrüktif (tıkayıcı) ve her iki tipin aynı anda görüldüğü karma türdür. Uyku apnesi sorunu yüksek sesle horlayanlarda, aşırı kilolu olanlarda ve yüksek tansiyon şikayeti yaşayan kişilerde daha sık görülmektedir.

Hastalığın tanısı doktor muayenesi, laboratuvar testleri ve uyku laboratuvarı incelemesi ile konulmaktadır.

Uykusuzluk nedenleri

Uyku Bozukluğu Tedavisi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Uykusuzluk sorunları için nöroloji uzmanına gidilmesi gereklidir. Doktorun yapacağı muayene ve tetkiklerde uykusuzluğun nedenleri araştırılır. Araştırma sonrasında elde edilen verilere göre ise uykusuzluk sorunu tedavisi planlanır.

Uyku apnesi sorununda gerekli görülmesi halinde KBB, Gögüs hastalıkları uzmanı ve diş hekimleri ile birlikte bir tedavi planı uygulanabilmektedir.

Kaynaklar:

1.Bhaskar, S., Hemavathy, D., & Prasad, S. (2016). Prevalence of chronic insomnia in adult patients and its correlation with medical comorbidities. Journal of family medicine and primary care5(4), 780.

2.Singh, S., Kaur, H., Singh, S., & Khawaja, I. (2018). Parasomnias: a comprehensive review. Cureus10(12).

3.Slowik, J. M., Collen, J. F., & Yow, A. G. (2021). Narcolepsy. StatPearls [Internet].