Bağdat Caddesi, No:125/9 Kadıköy, İstanbul

MS (Multiple Skleroz) Tedavisi

MS (Multiple Skleroz) Tedavisi Doktoru İstanbul

Kadınlarda erkeklere nazaran iki kat daha fazla görülen, başlangıç yaşı 20-40 arasında olan merkezi sinir sistemini etkileyen bir hastalıktır. MS hastalığında bağışıklık sisteminin yanlış çalışmasıyla ile ilişkili olarak beyin ve omurilikteki hücrelerin sinir kılıflarına saldırması ile hasar görmesine neden olmaktadır. Sonrasında ise sinir hücreleri işlevlerini gerektiği gibi yerine getirememektedir. (1)

MS hastalığı

MS Hastalığı Nedir?

MS (multiple skleroz) hastalığı merkezi sinir sisteminde etkili olan ve kesin tedavisi olmayan ve ataklarla belirti veren bir hastalıktır. Kronik olan bu hastalık; merkezi sinir sistemindeki hücrelerin etrafını saran miyelin kılıfının zarar görmesi halinde ortaya çıkan bir hastalıktır. Miyelin kılıfı; nöronlar arasında elektriksel iletimi hızlandırmaya yarayan ve hücreleri saran yağlı maddedir. (1,2)

Multiple Skleroz Hastalığı Nedenleri Nedir?

MS hastalığı otoimmün yani bağışıklık sisteminin vücudun dokularına yanlışlıkla saldırı yaptığı ve sonucunda da dokulara hasar verdiği hastalıktır. Nedeni tam olarak bilinmemektedir.

Risk Faktörleri Nedir?

Nedeni tam olarak bilinmeyen bu hastalık için belirli risk grupları vardır. Bu faktörler MS geliştirme riskini arttırabilir.

  • Yaş; MS hastalığı genellikle 20 ila 40 yaş arasında ortaya çıkmaktadır. Ancak genç ve yaşlı grubunda da ortaya çıkabilir.
  • Kadınlar erkeklere nazaran 2-3 kat daha fazla görülebilir.
  • Genetik; aile öyküsünde bu hastalık bulunuyorsa hastalığa yakalanma riski daha yüksektir.
  • Bazı enfeksiyonlar
  • Coğrafya-iklim; kişinin doğduğu coğrafya iklim etkili olabilmektedir. Örneğin ılıman iklime sahip ülkelerde görülme olasılığı daha fazladır.
  • D vitamini düşüklüğü; güneş ışığından yeterince yararlanamayan ve D vitamini eksikliği yaşayan kişilerde yatkınlık görülebilir.
  • Bazı otoimmün hastalıklar; Bağışıklık sisteminin doğru çalışmaması ile ilişkili olan hastalıklar etkili olabilir. Örneğin; sedef, inflamatuar bağırsak hastalığı… (3)

MS Belirtileri Nedir?

  • Mesane problemleri,
  • Yorgunluk,
  • Görme problemleri,
  • Bellek-konsantrasyon bozuklukları,
  • İşitme kaybı,
  • Epileptik nöbet başağrısı,
  • Hareket bozuklukları,
  • Güçsüzlük (4).

MS (Multiple Skleroz) Tedavisi Doktoru İstanbul

MS Klinik Seyir Tipleri Nelerdir?

Klinik seyri beş başlık altında değerlendirilmiştir;

  • Relapsing-remitting (RRMS); atakların olmasıyla birlikte hastanın kötüleştiği, ara dönemlerde hastanın düzelme gösterdiği dönemdir.
  • Sekonder progresif (SPMS); 5-6 yıllık bir süreçten sonra ikincil ilerleyici dönemdir. Atak sayısının azaldığı dönemdir. ikincil ilerleyici MS olarak da bilinen bu türde hastalığın nüksettiği durumdan geri toparlanması mümkün olmamaktadır.
  • Progresif-Relapsing; ilerlemelerin devam ettiği dönemdir.
  • Primer Progresif (PPMS); hastalığın başlangıcından itibaren genellikle iyileşme olmadığı, hastalığın ilerlemesinin hızlı ya da yavaş olduğu dönemlerdir. Birincil ilerleyici MS hastalığının çeşitleri arasında en tehlikeli olanı olarak belirtilmiştir.
  • İyi huylu (Benign); akut ataklarından sonra devam eden dönemlerde tama yakın düzelme görülebilir. Ataklar arasında hastalıkta ilerleme gözlenmemektedir. (5)

MS Tanısı Nasıl Konulmaktadır?

MS hastalığı tanısı için öncelikle yukarıda yer alan belirtileri de göz önüne alarak doktora başvuru yapmanız gerekmektedir. MS hastalığına benzer diğer hastalıkların da semptomları olabileceğinden yapılacak ayırıcı testlerin ardından teşhis konulabilir.

Hastalığın tanısında öncelikle başvurulan yöntem belirtilerin değerlendirilmesi ve muayene ile başlamaktadır. Sonrasında ise beyin veya omurilik MR, beyin omurilik sıvısının incelenmesi yine hastalığın teşhisi için uygulanmaktadır. Ayrıca hastaların tek atak geçirmesinden ziyade en az 2 atağının olması veya tekrarlayan beyin ve omurilik MR’larında plak sayısının artışının olup olmadığına bakılmaktadır. (MS plağı; hastaların beyin veya omuriliklerinde hastalığa özgü doku değişiklikleri görülmektedir. Zarar gören miyelin kılıfları sonrası hasar gören bu bölgeler plak olarak adlandırılmaktadır.) (5,6)

MS Tedavisi Nasıl Olur?

MS tedavisinde kesin çözüm olmamakla birlikte ilaçlarla ve yaşam tarzı değişikleriyle hastalık kontrol altında tutulabilir.

  • Atak tedavisi: ataklar arasında uygulanan tedavi yöntemidir. Atağın kısa sürmesini ve tedavisi için yüksek doz kortizonlar kullanılmaktadır.
  • Koruyucu tedavi: Atakların tekrarlamasını azaltarak, çekilen MR’larda yeni plakların oluşmasını engellemek amaçlanmaktadır. Yapılan bu tedavilerle ataklar önlenebilir.
  • Belirtileri giderici tedaviler: Ayrıca MS hastalığı ve semptomları ile ilgili bilgi verilerek yapabilecekleri gibi bilgilendirme yapılması gereken süreçtir. Ağrı kesiciler, kas gevşetici, epilepsi ilaçları, germe egzersizleri gibi yöntemlerle tedavi edilebilir.
  • Fizyoterapi: MS hastalarında önemli bir yer tutan fizik tedavi ile hastaların güç kaybını, dengesizlik ve kas sertliklerini önlemek amacıyla yapılmaktadır. (7)

Yaşam tarzınıza yapabileceğiniz küçük dokunuşlarla tedavi sürecinde destek olacaktır.

  • Sağlıklı bir uyku ile bol bol dinlenin. Özellikle teknolojinin her an yanımızda olduğunu düşünürsek ışıkların uykumuzu olumsuz yönde etkilediğinin farkındayız. MS hastaları için özellikle uyudukları ortamın karanlık, serin olması önemlidir.
  • Egzersizlerle kaslarınızı ve kemiklerinizi güçlendirebilirsiniz. Kaliteli uykunuza fayda sağlayacak olan egzersizleri ihmal etmeyin.
  • Stresi mümkün olduğunca uzaklaştırın. Kimi zaman kitap okumakla, kimi zaman yürüyüşle stres kontrolü yapmaya çalışın.
  • Belirtileri arasında yer alan D vitamini seviyenizi kontrol altında tutarak bu yönde ilaç kullanabilirsiniz.

Referanslar:

1.Seki Öz, H. (2013). Multiple Skleroz Lu Hastaların Stresle Baş Etme Tarzlarının ve Psikiyatrik Belirtilerinin Değerlendirilmesi.

2.Haberler, B., & Hizmetleri, B. T. Multiple Skleroz.

3.NEDİR, M. MS, Uykularınızı Çalmasın.

4.Mutluay, FK (2006). Multipl skleroz kuvvetlendirmesi. Türk Nöroloji Dergisi , 12 (2), 134-143.

5.Özbülbül, D., & Demirhan, İ. (2012). MULTİPLE SKLEROZ BELİRTİLERİ, TANI VE TEDAVİSİ.

6.Karataş, M. (2008). Multiple Sklerozda Ayırıcı Tanı. Journal of Neurological Sciences, 25(2).

7.ULUCAN-KARNAK, F. (2020). MULTIPL SKLEROZ HASTALIĞINA KARŞI TEDAVİ YAKLAŞIMLARI. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(2), 49-54.